Vragen over stotteren

Hieronder hebben we een paar veelgestelde vragen op een rijtje gezet. Het is maar een greep uit alle vragen die rondom stotteren naar voren komen. Staat uw vraag er niet bij dan kunt u op www.stotteren.nl een veelheid aan informatie over stotteren te vinden.

Wat voor een probleem is stotteren?

Stotteren is niet-vloeiend spreken, een verstoring in het ritme van het spreken. Kenmerken zijn: het herhalen van klanken, het vast blijven zitten op bepaalde letters, het maken van bijgeluiden en pauzes, het gebruik van stopwoordjes, aanloopjes en synoniemen, het omvormen van zinnen, niet zeggen wat je eigenlijk wilt zeggen en – de meest ernstige vorm van stotteren – zwijgen.
Sommige mensen die stotteren maken tijdens het spreken tal van bijbewegingen met tong, lippen, kaken, ogen, armen en benen. Er zijn verschillende vormen van stotteren; iedere persoon die stottert, stottert op zijn eigen manier. Naast hoorbare en zichtbare kenmerken kan er zich bij de persoon die stottert ook van binnen heel wat afspelen. Zo kan iemand negatief denken over zijn spreken waardoor het stotteren gepaard kan gaan met gevoelens van angst, schaamte, verdriet en frustratie. Deze emoties gaan dan vaak vergezeld van een verhoogde hartslag, zweten, onregelmatige en versnelde ademhaling, spanningen in vele spieren of blozen.

Wat is de oorzaak van stotteren?

Tijdens spreken zijn er meer dan honderd spieren geactiveerd! Deze spieren moeten exact op tijd op de juiste manier samenwerken om de taal (de boodschap) om te vormen in spreekbewegingen waardoor de ander ons kan verstaan. Het is niet zo vreemd dat er in dat ingewikkelde proces soms iets misgaat. Uit onderzoek is naar voren gekomen dat er een zekere aanleg om te gaan stotteren een rol speelt. Maar niet iedereen die de aanleg heeft gaat ook stotteren. Dat hangt af van andere factoren zoals bijvoorbeeld de spraak-taalontwikkeling, maar ook van iemands karakter en van omgevingsfactoren.

Hoeveel mensen stotteren?

Ongeveer 4-5 % van de mensen heeft ooit gestotterd. Bij jonge kinderen komt dit het meeste voor. Sommige kinderen herstellen vanzelf, bij anderen blijft stotteren voortbestaan. Het komt er op neer dat er in Nederland ongeveer 175.000 tot 200.000 mensen zijn die stotteren (ongeveer 1 %). Naar schatting bedraagt het totaal aantal stotterende mensen in de Europese Unie ruim 3,4 miljoen en op wereldniveau is stotteren aanwezig bij 64 miljoen mensen.

Komt stotteren over de hele wereld voor?

Ja, uit onderzoek is gebleken dat stotteren wereldwijd voorkomt. Ooit dacht men dat stotteren alleen voorkwam in onze westerse maatschappij waar men hoge eisen stelt aan communicatie. Stotteren zou niet voorkomen bij bepaalde indianen-stammen maar later bleek dat die volkeren er een andere of geen naam voor hadden.

Waarom stottert iemand soms wel en soms niet?

Stotteren wordt vaak uitgelokt door stress. Iemand die stottert zal eerder haperen wanneer hij gespannen of opgewonden is. De zwakke aanleg voor timing van spreekbewegingen vormt de basis voor de snellere ontregeling van het spreken; de bijkomende angst of nervositeit zet de spreekspieren nog meer onder spanning. Er zijn echter veel individuele verschillen; bij de één is het stotteren sterk gekoppeld aan bepaalde situaties en/of personen, terwijl het stotteren bij de ander altijd en overal ongeveer hetzelfde is. Angst, voor woorden, klanken of situaties, kan er voor zorgen dat iemand die stottert zijn controle verliest. Soms kan iemand die controle wel stevig vasthouden door een speech of een voordracht zo te oefenen dat de tekst er in één keer uitkomt. Luisteraars hoeven dan niet eens te merken dat de spreker iemand die stottert is; in feite stottert deze persoon ‘in zijn hoofd’ doordat hij lastige woorden uit de voordracht heeft gehaald of zijn spreektechnieken op die momenten inzet. Wanneer er weinig eisen gesteld worden aan een gesprek, komt het vaak voor dat iemand minder stottert. Dit is bijvoorbeeld het geval bij praten tegen kleine kinderen of huisdieren of bij hardop voorlezen als er niemand bij is.

Deze vragen en antwoorden vindt u terug in het boekje “Honderd-en-één vragen en antwoorden over stotteren”, NFS 2000. U kunt dit boekje bestellen via www.stotteren.nl.  In dit boekje worden nog veel meer vragen over stotteren besproken.

logo-stottertherapie.nl